• Bayard Europe - Semi-industrieel

Het ideale water heeft een hardheidsgraad van 0°F en waarborgt de volledige verwijdering van kalkafzetting. Dit betekent een maximum aan besparingen en een stijgend comfort.

Om zich te beschermen tegen de benedenloop van corrosie van de waterverzachter, zal men toch in enkele gevallen een minimum aan hardheid moeten behouden in het onthard water (zie vraag 10).

-top-

Heeft natrium een nadelige invloed op onze gezondheid?

De nieuwe richtlijn beschouwt de natriumparameter niet meer als hoogst noodzakelijk voor de gezondheid. De gebruikte grens van 150 mg/l werd afgelast. In twee gevallen moeten we het gebruik van onthard water afraden: voor zoutloze diëten en voor de bereiding van melk voor zuigelingen. In die gevallen doet men er beter aan ofwel bronwater met een laag natriumgehalte te gebruiken, ofwel een beroep te doen op de techniek van omgekeerde osmose.

-top-

Is waterontharding wettelijk toegestaan?

Elke particuliere verbruiker is vrij om een onthardingsinstallatie te plaatsen en de kwaliteit van het water te wijzigen dat hij zelf betaalt, maar hij moet de wettelijke samenstelling respecteren. De nieuwe normen willen een grotere verantwoordelijkheidszin van de privé-gebruiker wat de waterdistributie in de woning betreft. Er mag echter in geen geval behandeld water terugstromen in de waterleiding. Het is dus nodig een terugslagklep te monteren.

Voor flatgebouwen werden door de Regie der Gebouwen een aantal praktische regels opgesteld. Die zijn opgetekend in het “Modelbestek, type nr. 105”. De leden van Aqua Belgica volgen de aanbeveling ervan nauwgezet op.

-top-

Wat gebeurt er met regeneratiezout?

Bij regeneratie geeft de zoutoplossing een deel van de aanwezige natriumionen af en vervangt ze door calcium- en magnesiumionen die zich op de harsbolletjes hebben vastgezet. Deze calcium- en magnesiumionen en de overtollige natriumionen worden met de zoutoplossing naar de riool afgevoerd.

-top-

Is het regeneratiezout schadelijk voor het milieu?

Voor waterontharding wordt inderdaad zout of natriumchloride gebruikt. Door verdunning met de rest van het afvalwater zal het milieuvervuilende effect verwaarloosbaar zijn.

Bovendien is – alles in acht genomen – onthard water beter voor het milieu. Waarom?

Omwille van het lagere energieverbruik bij het opwarmen van het water;
Omwille van de besparing op waspoeder (tot 50%);
Omwille van de besparing op schoonmaakmiddelen.

Tenslotte moeten we ook vermelden dat moderne onthardingssystemen reeds efficiënt werken met aanzienlijk kleinere hoeveelheden zout.

-top-

Kan een tekort aan calcium in het water gevolgen hebben voor het organisme?

De Wereld Gezondheidsorganisatie, noch de Europese Gemeenschap leggen minima of maxima vast in verband met de hardheid van water. Een evenwichtige voeding levert trouwens voldoende calcium. Het calcium van het water komt bovendien voor in minerale vorm. In deze vorm wordt het niet opgenomen door ons lichaam en heeft het bijgevolg geen enkel effect.

-top-

Is onthard water schadelijk voor het hart?

Het antwoord op deze vraag sluit aan bij het antwoord op de vorige vraag: in geen enkele wetenschappelijke studie werd een correlatie tussen de hardheidsgraad van het water en de frequentie van cardiovasculaire ziekten vastgesteld.

Prof. Dr. J. Cottet besluit dan ook: “Wij moeten eens en voor goed afrekenen met dat oude fabeltje dat ongetwijfeld in tal van streken de installatie van waterbehandelingsapparaten heeft afgeremd, het nut van deze apparaten wordt trouwens door talloze technici erkend.”

-top-

Kan om het even welk zout gebruikt worden voor de regeneratie van waterontharders?

Voor de regeneratie van het hars mogen enkel speciale zouten voor ontharders worden gebruikt. Alleen die zouten garanderen een geheel zuivere zoutoplossing, zonder verspilling.

-top-

Kan onthardingshars schadelijk zijn?

De leden van Aqua Belgica gebruiken uitsluitend harsen die beantwoorden aan de opgelegde normen van de verschillende landen van de Europese Gemeenschap. De verbruiker loopt dan ook geen enkel gevaar wanneer hij een beroep doet op onze diensten.

-top-

Veroorzaakt verhard water corrosie?

Niet meer dan voor het onthard was… Waterontharding verandert immers niets aan de zuurtegraad van water. Hard water bevordert wel de vorming van kalkafzetting. Bij bepaalde materialen en afhankelijk van bepaalde voorwaarden, kan kalkafzettingcorrosie voorkomen. Specialisten, zoals de leden van de Aqua Belgica, zijn de aangewezen personen om de ideale hardheidsgraad van het ontharde water en het nut van eventuele bijkomende behandelingen na te gaan.

-top-

Bevordert waterontharding de ontwikkeling van bacteriën?

Niet bepaald. Bacteriën ontwikkelen zich nu eenmaal makkelijk in stilstaand water (in een boiler, leidingen, …). In een ontharder wordt dit door het regelmatig regenereren en dankzij de bacteriedodende werking van de zoutoplossing onmogelijk gemaakt. Daarom is het beter een kleinere ontharder te plaatsen en dan vaker te regenereren.

-top-

Wat zijn kalkwerende apparaten?

Waterontharders verwijderen kalk uit het water door middel van ionenwisseling. Polyfosfaatdoseertoestellen neutraliseren het effect van kalkneerslag. De fysisch kalkwerende toestellen echter worden verondersteld de kalkneerslag in het water te bevorderen op de zich in het water bevindende kiemen of op de door het toestel zelf gevormde kiemen.

Deze toestellen hebben een magnetische of elektronische werking.

-top-

Is er een reden om aan de efficiëntie van kalkwerende toestellen te twijfelen?

In een recent document van Aqua Europa, de Europese Federatie van Waterbehandelingsbedrijven, lezen we:
“Aqua Europa heeft onlangs een studie laten maken om alle wetenschappelijke en commerciële gegevens over dit soort toestellen te verzamelen. Uit tests van verschillende dergelijke toestellen blijkt dat we kritisch moeten staan tegenover de goede werking ervan. Hoewel ze in laboratoria en in quasi perfecte omstandigheden tot behoorlijke resultaten leiden, moeten we toch vaststellen dat de werking in een huishoudelijke omgeving eerder “onvoorspelbaar en beperkt” is.

Ze werken slechts bij relatief lage temperaturen en bij een warmteafgifte, die sowieso lager is dan die van huishoudelijke verwarmingstoestellen. Bovendien werken ze slechts bij een zeer beperkt debiet en tenslotte speelt ook de constante kwaliteit van het water een belangrijke rol. De minste wijziging kan de werking van het apparaat danig verstoren.”

-top-

Is de toevoeging van fosfaten en silicaten schadelijk voor de gezondheid of voor het milieu?

De stoffen die door de onthardingsspecialisten, aangesloten bij Aqua Belgica, worden gebruikt zijn zonder de minste twijfel onschadelijk. De nieuwe richtlijn beschouwt de fosfaat- en silicaatparameters niet als noodzakelijk voor de gezondheid. Ook op het milieu hebben ze bijna geen nadelig effect. Producten die corrosie voorkomen, worden slechts in minimale hoeveelheden (slechts enkele milligram) toegevoegd, in vergelijking met de hoeveelheden zouten aanwezig in het leidingwater.

-top-

Is het niet overbodig om het drinkwater van de maatschappij extra te behandelen?

Waterbehandeling dient om de toestand van het water te wijzigen om technische redenen. Het veranderen van bepaalde parameters van het leidingwater is echter ook voor drinkwater niet overbodig want als het zich voordoet komen we ook wettelijke bezorgdheden van de verbruiker tegen. Een verschil van enkele milligram opgeloste zouten verandert de smaak van het water. Vandaar de verschillende soorten bronwater en de merkentrouw van de consument. De smaak van water is geen fijnproeversprivilege. Maar dat is nog niet alles. Door de concentratie van nitraten in het leidingwater te verminderen, is het water beter geschikt voor zwangere vrouwen en baby’s.

-top-

Wanneer moet leidingwater gefilterd worden?

Leidingwater dat beantwoordt aan de wettelijke normen inzake drinkwater, bevat in principe nooit stoffen die zich in de leidingen kunnen afzetten en corrosie of verstopping veroorzaken. Het is echter ook nooit uit te sluiten, bijvoorbeeld door werken aan de hoofdleiding in de straat. Het is onwaarschijnlijk maar het kan gebeuren en dan voor hoge onkosten zorgen. Daarom raadt Aqua Belgica aan om een filter onmiddellijk na de teller te plaatsen.

-top-

Hoe kan men de kwaliteit van water dat door omgekeerde osmose behandeld is, nagaan?

Omgekeerde osmose laat slechts een geringe hoeveelheid van oorspronkelijke zouten in het behandelde water achter. Die hoeveelheid verschilt van het ene zout tot het andere en ze wordt weergegeven in het doorstroompercentage. De kwaliteit van het behandelde water hangt af van het zoutgehalte van het te behandelen water en van het overeenkomstige doorstroompercentage van de verschillende zouten
(zie onderstaande tabel).

Zoutoplossing	Drinkwater (mg/l)	Doorstroom (%)	Water na osmose (mg/l)
Totaal gehalte	500	10	50
Natrium	20	15	3
Calcium	40	5	2
Nitraten	40	50	20
Sulfaten	60	5	3

-top-

Is onthard water drinkbaar?

Ja, ontharding d.m.v. ionenuitwisselingsharsen is één van de procédés die door het Ministerie van Volksgezondhied is erkend voor de behandeling van water bestemd voor menselijke consumptie. Zo wordt zeer hard water in bepaalde stadagglomeraties door de plaatselijke drinkwatermaatschappij gedeeltelijk onthard alvorens te worden verdeeld via het waterleidingsnet.

Door de ionenuitwisseling wordt de samenstelling van het water gewijzigd. Calcium en magnesium worden omgewisseld voor natrium. De momenteel geldende indicatorparameterwaarde (“indicatorparameter” betekent dat deze parameter niet bepalend is voor de drinkbaarheid van het water) voor natrium bedraagt 200 milligram per liter volgens de huidige Europese drinkwaterrichtlijn 98/83/EG. Bij de ontharding van hard water met een initiële hardheid van bijvoorbeeld 30°F (hetgeen een veel voorkomende hardheid is) tot 6°F wordt slechts 110 mg natrium per liter water toegevoegd. De normale voeding van een volwassene bevat 6000 mg zout per dag (hetgeen overeenkomt met ± 3500 mg natrium); een zoutarm dieet bevat tussen 1000 en 2000 mg zout. Dit voorbeeld – en dit geldt ook als algemene regel – toont aan dat circa 98% van de natriuminbreng afkomstig is van de voeding tegenover 2% van de waterontharding.

Bij wijze van anekdote vermelden wij dat water van Badoit 150 mg natrium per liter bevat en dat van Vichy een recordwaarde van 1700 mg per liter, wat echter totaal geen afbreuk doet aan hun drinkbaarheid.

-top-

Is onthard water zout?

Neen, in natriumchloride, dat met name in de keuken wordt gebruikt (in de volksmond “keukenzout” genoemd), is de zoute smaak afkomstig van de verbinding van natrium met chloriden. In onthard water stijgt het natriumgehalte, terwijl de hoeveelheid chloriden ongewijzigd blijft. Als de natriumsmaak al waarneembaar zou zijn, zou men hooguit kunnen zeggen dat het water natriumhoudend is.

Een ander vaak gehoord verwijt aan het adres van regeneratiezout is dat het belastend is voor het milieu. Niets is minder waar. Bij een hardheid die van 30°F teruggebracht wordt tot 6°F, komt per regeneratie minder dan 40 gram zout in de riolering terecht, voor een gebruik van 100 liter water per dag en per persoon (gemiddeld waterverbruik). Dit is bijzonder weinig! Bovendien zijn de regeneratiezouten die in waterontharders worden gebruikt zeer zuivere producten, qua voedingskwaliteit (meer dan 99,5% natriumchloride) en worden zij streng gecontroleerd en gecertificeerd door bevoegde instanties.

Vergeet anderzijds niet dat het door ontharding mogelijk is om aanzienlijke hoeveelheden zepen en detergenten te besparen; deze besparingen wegen positiever door op het milieu dan de mogelijke “milieubelasting” van het regeneratiezout. Hierdoor is de waterontharder ongetwijfeld een milieubewust product.

-top-

Bevorderen de waterontharders de bacteriegroei?

Neen, in een waterontharder circuleert het water dagelijks, waardoor stilstand van het water zeer weinig voorkomt. En het is net stilstaand water dat de bacteriegroei bevordert. Wanneer een waterontharder echter langere tijd niet wordt gebruikt (bijvoorbeeld tijdens een vakantieperiode), is het raadzaam het toestel, samen met het gehele leidingsysteem door te spoelen, door het water enkele minuten te laten stromen aan alle aftappunten (na de waterontharder).

In het menselijk lichaam huizen gelukkig miljoenen bacteriën van de meest uiteenlopende soorten. Zij zorgen ervoor dat wij kunnen leven. In drinkwater komen slechts zeer weinig schadelijke bacteriën voor, en ons immuunsysteem is daar om ze te neutraliseren. Internationale deskundigen zijn dan ook van oordeel dat de bacteriegroei in bijkomende waterbehandelingstoestellen totaal geen gevaar inhoudt voor de menselijke gezondheid.

Bovendien is waterontharding een preventieve behandeling. Doordat kalkafzetting in de waterleidingen en boilers wordt voorkomen, wordt meteen de groei van een aantal gevaarlijke bacteriën, zoals legionella, afgeremd; kalkafzetting is immers een ideale voedingsbodem voor deze organismen.

-top-

Moet koud water onthard worden?

Niets belet de gebruiker om koud water in een normale woning te ontharden. Water dat drinkbaar is wanneer het de waterontharder binnenkomt, blijft dat ook bij het verlaten van het toestel.

Hoewel koud water minder kalkaanslag veroorzaakt dan warm water, is het beter ook het koud water te ontharden. Allereerst omdat er een héél aantal huishoudtoestellen zijn waarbij water verwarmd wordt; en in al deze toestellen wordt koud water als basis gebruikt. Voor vaatwasfabrikanten is dit niets nieuws: zij bouwen steevast een waterontharder in hun toestellen in. En zelfs voor koudwatertoepassingen is het raadzaam onthard water te gebruiken. Kijkt u maar eens in de waterbak van uw hond of kat: u ververst dit water regelmatig maar, na enkele maanden treedt ook hier duidelijk kalkaanslag op.

-top-

Is onthard water agressief?

Neen. Van nature zacht water, dat in sommige granietstreken wordt gevonden, is eerder agressief (agressiviteit: eigenschap van water om de kalk op te lossen) en vreet soms in (corrosief vermogen: eigenschap van water om metalen op te lossen). Men mag zacht water evenwel niet verwarren met onthard (“verzacht”) water. Zij verschillen namelijk substantieel in hun minerale samenstelling.

Van nature zacht water bevat niet alleen weinig kalk, maar ook weinig opgeloste mineralen in het algemeen en kan bijgevolg de waterleiding aantasten. Onthard water daarentegen is oorspronkelijk hard water, dat dus rijk is aan mineralen. De ontharding verlaagt het calcium- en magenesiumgehalte en gaat zo kalkaanslag tegen, maar wijzigt de hoeveelheid opgeloste mineralen niet. Onthard water kan dus niet invreten. Het biedt de voordelen van zacht water , maar niet zijn eventuele nadelen.

Al kan een lage resthardheid goed lijken voor de leidingen, het is een fabel te denken dat de “kalkroestlaag” gegarandeerd bescherming biedt tegen corrosie. Allereerst omdat deze kalkroestlaag niet uniform opgebouwd wordt in het leidingnetwerk; op sommige plaatsen zal deze niet gevormd worden, op andere plaatsen dan weer overmatig. Bovendien zijn er heel wat andere vormen van corrosie die juist door kalkaanslag bevorderd worden; de invreting kan dus om heel andere redenen onder de kalkaanslag aan de gang zijn, terwijl men denkt dat er geen vuiltje aan de lucht is.

-top-

Mag water dat bestemd is voor menselijke consumptie onder 15°TH onthard worden?

Ja, de huidige Europese Drinkwaterrichtlijn 98/83/EG van 1998 betreffende het water voor menselijke consumptie bevat geen enkele verwijzing meer naar de hardheid, het calcium- of het magnesiumgehalte. Het gehalte aan natrium, dat de calcium- en magnesiumionen vervangt in geval van ontharding, wordt in diezelfde Europese Drinkwaterrichtlijn enkel nog als “indicatorparameter” beschreven; d.w.z. dat deze parameter niet bepalend is voor de drinkbaarheid van het water.
De waterleidingbedrijven leveren water waarvan de hardheid sterk afhangt van de geografische oorsprong; sommige waters zijn van oorsprong zeer zacht, andere zijn dan weer zeer hard. Naargelang van zijn budget of het verwachte comfort staat het de consument vrij om het water dat door het waterleidingsbedrijf wordt geleverd, te ontharden.

Om de overdracht van metaaldeeltjes afkomstig uit de leidingen te beperken, moet men erover waken dat er geen agressief water verdeeld wordt. Bij de nationale/regionale implementatie van deze Europese richtlijn, hebben de 3 regionale regeringen in België (Vlaams Gewest, Waals Gewest, Brussels Hoofdstedelijk Gewest) de nieuwe Europese drinkwaterrichtlijn op dit punt gevolgd; zij maken enkel nog gewag van een minimale hardheid van het water. Deze minimale hardheid is echter enkel van toepassing op het water dat door de waterleidingsbedrijven, na hun centrale waterbehandelingsproces, via het openbare leidingnetwerk aan de eindgebruiker aangeleverd wordt.

-top-

Is het calcium dat afkomstig is van drinkwater noodzakelijk voor de gezondheid?

Het is al langer geweten onder geneesheren, voedingsdeskundigen en huismoeders: voldoende calcium is onontbeerlijk voor de gezondheid. En dit niet alleen voor vrouwen die borstvoeding geven en opgroeiende kinderen; ons hele leven lang hebben wij calcium nodig, vooral ter compensatie van de ontkalking die te wijten is aan het verouderingsproces.

Calciumzouten die in drinkwater zijn opgelost, worden echter slechts in zéér beperkte mate door het menselijk organisme opgenomen. Zelfs kalkrijk water voorziet maar voor een klein deel in de calciumbehoefte. Het calcium dat door het menselijk lichaam wordt opgenomen, treft men vooral aan in melk en haar afgeleide producten (boter, kaas, …) en tal van voedingsmiddelen zoals gedroogde groenten en fruit, chocolade, vette vissoorten en zeevruchten, orgaanvlees en volkorenbrood.

Water speelt slechts een ondergeschikte rol als het om de inbreng van calcium gaat. Daarom wordt ook geen calciumtekort ten gevolge van drinkwater vastgesteld in streken met natuurlijk zacht water.

-top-

Moeten waterontharders zorgvuldig onderhouden worden?

Ja, samen met lucht, is water één van de meest levensnoodzakelijke elementen. Een waterontharder is dan ook niet zomaar een toestel dat men, éénmaal geïnstalleerd, mag vergeten. In de praktijk gebeurt dit echter o.w.v. de automatische werking en de plaats van installatie van de waterontharder wel vaker; een regelmatige “opvolging” van de waterontharder is onontbeerlijk.

Zo is het noodzakelijk dat de eindgebruiker regelmatig de voorraad regeneratiezout in de waterontharder aanvult; gebeurt dit niet, dan zal de waterontharder na een bepaalde tijd zonder zout vallen, waardoor hij niet meer efficiënt kan regenereren en aldus het water niet langer kan ontharden.

Ook het niet regelmatig onderhouden van uw waterontharder kan een gebrekkige werking tot gevolg hebben; het is dan ook sterk aan te bevelen dat de eindgebruiker een onderhoudscontract sluit met zijn vakman.